Ayurveda en (kinder)psychologie

‘Ayurveda is niet alleen een wetenschap, maar ook een religie en een filosofie’, aldus dr. Vasant Lad (1992, p. 1). Het woord ‘Ayurveda’ betekent in het Sanskriet ‘wetenschap van het leven’. Ayoe betekent ‘leven’ of ‘dagelijks leven’ en Veda betekent ‘weten(de)’. Dit holistisch systeem van geneeskunde wordt in India al meer dan 5000 jaar lang in het dagelijkse leven toegepast.

Ik vind het geweldig om over de mens te leren vanuit Ayurveda omdat er per definitie al holistisch gekeken wordt naar de mens, ziekte en problemen. Holistische psychologie past mooi bij deze gezondheidsleer. Ik vind het uitgangspunt dat elk mens anders is en dat er sprake is van een disbalans als er psychische of lichamelijke klachten zijn heel fijn. Er wordt gekeken naar wat de oorzaak is van de stoornis en het geeft mooie inzichten en handvatten om weer in balans te komen. ‘Gezondheid betekent orde in Ayurveda. En ziekte is verstoorde orde. In het lichaam is er een constante wisselwerking tussen orde en verstoring van de orde.’ (Lad, 1992, p. 29).

Volgens de Ayurvedische geneeskunde kunnen ziekten worden ingedeeld naar hun oorsprong: psychologisch, spiritueel of lichamelijk. Ziekten worden tevens ingedeeld naar de plaats waar ze zich manifesteren: hart, longen, lever, etc. Het ziekteproces kan in de maag of darmen beginnen, maar zich ook in het hart of de longen manifesteren. Ziektesymptomen kunnen zich dus voordoen op een plaats die niet hetzelfde is als de plaats waar de ziekte begonnen is. Ziekten worden verder nog geclassificeerd op grond van oorzakelijke factoren en de drie dosja van het lichaam: vata-pitta-kapha.’ (Lad, 1992, p. 30)

Een verstoring kan weer in balans worden gebracht door aanpassingen te maken op het gebied van bijvoorbeeld leefstijl, voeding, beweging (zoals yoga) en psychologisch functioneren. Door te begrijpen welke constitutie je hebt, kun je bepalen wat je nodig hebt om in balans te komen. Je constitutie is het type mens dat je bent. Er wordt onderscheid gemaakt tussen vata, pitta en kapha. Deze worden gevormd uit de vijf elementen ether (ruimte), lucht, vuur, water en aarde. De vijf elementen zijn onder andere terug te vinden in het lichaam, de seizoenen en het levensproces. Vata is een combinatie van ether en lucht. Pitta is vuur met een beetje water. En kapha is water en aarde.

Iemands constitutie bepaalt hoe vatbaar hij of zij is voor ziekten of disbalans. Mensen met een vata constitutie zijn gevoelig voor gasvorming, pijn in de onderrug en artritis. Mensen met een pitta constitutie kunnen last hebben van te hoge zuurgraad, maagzweren, ontstekingen en huidproblemen zoals galbulten of acne. Kapha-mensen zijn vatbaar voor verkoudheid, amandelontsteking en longproblemen. Er is een verband tussen emotionele toestand, voeding, gewoonten en de omgeving. De emoties kunnen zich manifesteren in het lichaam. En lichamelijke problemen kunnen zich uiten in emoties. Zo kan bijvoorbeeld onderdrukte angst leiden tot een verstoring van vata. En een verhoogde vata kan weer leiden tot lichamelijke klachten.

Psychologisch gezien kunnen vata, pitta en kapha dus ook uit balans zijn. Een verstoring van vata leidt tot angst, depressiviteit en zenuwachtigheid. Bij kinderen kun je een hoge vata terug zien in onrustig en hyper gedrag, slapeloosheid, en (kenmerken) van AD(H)D. Te veel aan pitta uit zich in woede, haat en jaloezie. Bij kinderen zie je dit terug in woedeaanvallen, doordrammen, krijsen en slaan en grenzeloosheid. En een hoge kapha leidt tot bezitterigheid en hebzucht. Kinderen kunnen in dit geval gaan vastklampen aan hun moeder of vader, moeite hebben met het voelen van emoties, emoties weg eten. Ook kun je luiheid of gebrek aan motivatie terug zien bij je kind.

Via Ayurveda kun je dus psychische klachten niet alleen aanpakken door te werken aan de psyche, maar ook door aanpassingen te maken in je leefstijl en voeding. Dit geeft grip en regie. Jezelf observeren en de balans waarnemen draagt bij aan een goede zorg voor jezelf en je kind. Wanneer je uit balans raakt en bijvoorbeeld meer angsten hebt dan kun je voeding eten die vata verlaagt, maar je kunt ook jezelf masseren en mediteren om rust te vinden.

Door inzicht te krijgen in jouw constitutie en die van je kind kunnen we kijken naar de wisselwerking. Door te weten wat jullie sterke kanten en valkuilen zijn, weet je ook hoe je de disbalans bij jezelf of je kind kunt bijsturen middels verandering van gedrag, het omgaan met emoties, voeding en leefstijl.

In mijn praktijk kan ik naast de psychologische behandeling gebruik maken van de kennis vanuit Ayurveda om een holistische aanpak voor jou en je kind in te zetten.

Wil je meer weten over de wisselwerking tussen jou en je kind en leren wat jullie samen in balans brengt?
Maak dan een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek.